تاثیر شبکه های اجتماعی مجازی بر افکار عمومی

تاثیر شبکه های اجتماعی مجازی بر افکار عمومی چکیده شبکه های اجتماعی مجازی از سال 2005 با قابلیت های انتشار سریع اطلاعات، کم هزینه بودن، بدون مرز بودن و ... به ارتباطات انسان ها ورود پیدا کردند، با رشد روز افزون تکنولوژی و پیوند زندگی واقعی با فضای مجازی، این شبکه ها را محبوب ترین رسانه نزد کابران کرده است. پژوهش های انجام شده برای سنجش میزان نفوذ این شبکه ها در انتخابات سال 1388 در ایران، در جنبش مصر در سال 2011 و در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال 2012 از نمونه های ذکر شده در این تحقیق با هدف بررسی میزان تاثیر شبکه های اجتماعی مجازی بر افکار عمومی است. پژوهش های انجام شده نشان می دهند شبکه اجتماعی فیس بوک با انتشار اخبار و اطلاعات از بیشترین محبوبیت نزد کاربران خود برخودار است. گفت و گو با استادان این حوزه، فصلنامه رسانه و اینترنت از منابع استفاده شده در این نوشتار است. مقدمه موضوع شبکه های اجتماعی مجازی از سال 2005 میلادی تاکنون اصلی ترین مشغله کاربران اینترنت در دنیا و ایران بوده است و به همین دلیل قوی ترین رسانه برخط در دنیا نامیده می شوند. تکثر، تنوع محتوایی و قابلیت های متعدد نرم افزاری و اینترنتی از ویژگی هایی است که موجب اقبال وسیع کاربران از این شبکه ها شده است. قدرت برقراری نظام شبکه ای میان دوستان و همفکران کاربران به صورت منظم از ویژگی این شبکه ها است. کامنت گذاشتن در صفحه دوستان خود یکی از ویژگی های اغلب شبکه های اجتماعی است، در حالی که در همه کشورها پیام و نظردهی که توسط کاربران در پایگاه های اجتماعی انجام می شود، قابل دسترس نیست. راه اندازی پایگاه سیکس دِرِس (sixderees.com ) اولین پایگاه در سال 1997.م، راه اندازی پایگاه جهانی سی ورلد متعلق به کره جنوبی در سال 1999.م، راه اندازی رایض(Ryze.com) در سال 2001.م، تریب نت(Tribe.net) سپس لیندکدن(linkeden) و فرندستر (Friendster ) پایگاه هایی بودند که در فضای مجازی به ترتیب فعالیت خود را آغاز کردند. موفقیتی که فرندستر در مقایسه با رایض و تریب نت کسب کرد یکی از رویدادهای ناامید کننده تاریخ اینترنت نامیده شده است. فرندستر، مای اسپیس و فیس بوک به دلیل چشم اندازی که در حوزه های تجاری، فرهنگی و تحقیقاتی در اینترنت به وجود آورده اند اصلی ترین پایگاه های شبکه اجتماعی مجازی به شمار می روند. شبکه های اجتماعی بیشتر خود را بر افراد و نه منافع اقتصادی متمرکز کرده اند، در این شبکه ها فرد در مرکز جوامع خود قرار دارد(رسانه، 29،8. هزینه کم، انتشار سریع اطلاعات، برون مرز بودن شبکه های اجتماعی از ویژگی هایی بارز این فضا و محبوبیت روز افزون آن نزد کاربران است، هدف اصلی این تحقیق نیز پرداختن به میزان تاثیر شبکه های اجتماعی مجازی بر افکار عمومی است. آشنایی با شبکه های اجتماعی مجازی شبکه‌های اجتماعی مجازی فضایی برای اجتماع جدید افراد است. فرصتی برای یافتن دوستان جدید و ارتباط با دوستان قدیمی محسوب می شود. آشنایی با شبکه های اجتماعی مجازی برخی صاحب نظران به جای استفاده از واژه رسانه های اجتماعی با توجه به کارکرد شبکه ای این دسته از رسانه ها، استفاده از واژه شبکه های اجتماعی را ترجیح می دهند. هلن صدیق بنای معتقد است هر چند شبکه های اجتماعی (Social Netwerk ) واژه ای است که برای نامیدن گروهی از افراد که در میان خود دارای ارتباطات وسیع و مستمر هستند و یک حلقه منسجم ارتباطاتی را تشکیل می دهند، به کار می رود، اما این واژه امروزه عمدتا برای نامیدن پایگاه های اینترنتی به کار می رود که افراد با عضویت در آنها امکان دستیابی به اطلاعات سایر اعضا، آشنایی با علایق آنها، به اشتراک گذاری تولیدات متنی، صوتی و تصویری و نیز تشکیل گروه هایی بر اساس علایق مشترک با برخی دیگر از اعضای پایگاه را پیدا می کنند (صدیق بنای، 1387). آمار روز افزون بازدیدکنندگان شبکه های اجتماعی بیان کننده جذابیت های متعدد جوامع مجازی برای جذب کاربران اینترنت است. راه اندازی شبکه های اجتماعی جدید نیز خود نشان دهنده میزان علاقه کاربران از این فضا است. این شبکه ها مکانی برای اشتراک گذاری عقیده ها و نظرهای کاربران است. تبادل نظر در باره ایده های جدید در فضای مجازی برای کاربران با یکدیگر در کشورهای مختلف جهان از قابلیت شبکه های مجازی است. هدف های گوناگون تجاری و تبلیغاتی باعث راه اندازی شبکه های اجتماعی می شود به همین دلیل اهمیت این شبکه ها روز افزون است و محبوبیت بیشتری بین کاربران خود پیدا کرده است. : دانش با هزینه های بسیار کم به خانه ها راه یافت و همگان توانستند از بانک اطلاعاتی انباشته بشری تا امروز استفاده کنند. رشد تکنولوژِی و جهانی شدن اقتصاد، حاصل بهره گیری از امکانات تکنولوژی است که امروزه تعداد قابل توجهی از مردم از آن بهره مند می شوند. جهانی شدن اینترنت بستری را برای ایجاد شبکه های اجتماعی، بهره گیری از ایده های دیگران در این فضا و تولید شغل های جدیدی مانند: تشکیل بانک های اطلاعاتی، سایت های مرجع، نشریات تخصصی و... مهیا کرده است که این دستاوردها نیز زاییده تاثیر گذاری و جهت دهی این شبکه ها بر افکار عمومی است. • : شبکه های اجتماعی وب سایت های تعاملی هستند که در بستر وب 2 در دهه اخیر در فضای اینترنت رشد یافتند. • معروفترین شبکه اجتماعی فیس بوک است که هم اکنون بیش از یک میلیارد کاربر دارد و در کشور ما محبوب ترین شبکه نزد کاربران محسوب می شود. آشنایی با شبکه های اجتماعی مجازی دکتر پوری معتقد است: «فیس بوک با توجه و اهمیت به نیازهای مخاطبانش موفق به جذب این میزان کاربر شده است. این شبکه اجتماعی در واقع به نوعی یک سایت سرگرمی است که در حال حاضر بیشترین استفاه کنندگان آن در دنیا جوانان 18 تا 25 سال (معروف به نسل نتnet generation) هستند به طوری که برای تمام امورات زندگی شان از این فضا استفاده می کنند». بررسی نفوذ شبکه های اجتماعی مجازی در میان کاربران ایرانی ایرانیان در سال های 1383 و 1384 رتبه چهارم وب نویسان جهان را کسب کردند، هم چنین یکی از فعالترین کاربران شبکه های مجازی مانند فیس بوک محسوب می شوند. بر اساس آمار رسمی «اورکات» کاربران ایرانی با شش درصد در سال های 1384 و 1385 نصف آمریکایی ها و دو برابر هندی ها رتبه سوم در میان اعضای «اورکات» کسب کرده اند. آمار کاربرانی که محل اقامت خود را خارج از ایران ذکر کرده اند جزء این رقم محسوب نمی شوند. ž شبکه های اجتماعی مجازی یکی از مهمترین روش های دوست یابی در فضای برخط مطرح است که حتی می توان این شبکه ها را شبکه های دوست یابی نیز تلقی کرد. بررسی نفوذ شبکه های اجتماعی مجازی در انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال 1388 مهمترین دلیل استفاده شما از شبکه های اجتماعی مانند فیس بوک چیست؟ ششمین سوال پژوهش از کاربران این بوده که 39 درصد از پاسخ دهندگان کسب اطلاعات و اخبار، 30 درصد دوست یابی و ارتباط، 18 درصد سرگرمی و 13 درصد از پاسخ دهندگان قابلیت های شبکه سازی را دلیل استفاده از این فضا بیان کرده اند. تاثیر شبکه های اجتماعی مجازی بر افکار عمومی تحقق دهکده جهانی به دلیل ظهور تکنولوژی های نوین ارتباطاتی در جهان میسر شد و هم اکنون مردم از هر لحاظ تحت دیده تیز بین یکدیگر هستند. شبکه های اجتماعی زاییده انقلاب علمی و فناوری های نوین دیجیتالی هستند و بستری برای جریان پیوسته اطلاعات، انتشار سریع عقاید و افکار فراهم کرده است. این پیشرفت ها فضایی شفاف و شیشه ای در جامعه مجازی بین المللی به وجود آورده است که همگان در جریان اطلاعات گردشی در این فضا قرار می گیرند. تاثیر شبکه های اجتماعی مجازی بر جنبش سیاسی مصر در سال 2011 اهمیت شبکه های اجتماعی در جنبش های سیاسی در سال های اخیر به وفور دیده می شود که باعث تسهیل ایجاد و توسعه تحرکات اجتماعی-سیاسی شده است. پست الکترونیک، اتاق های گفت و گوی اینترنتی، گروه های الکترونیک، محفل های اینترنتی و تابلوهای اعلانات مجازی از امکاناتی است که فضای مجازی برای جنبش های سیاسی- اجتماعی فراهم کرده است، نمونه بارز آن در انقلاب مصر دیده شد که مردم شرایط سخت اقتصادی، اجتماعی و سیاسی خود را با انتشار تصویرها، نظر ها و فیلم های خود در فیس بوک منتشر می کردند، هم چنین فعالیت شبکه های اجتماعی غیر مجازی یعنی خانواده، گروه های هم سالان و دوستان از دیگر عوامل انسجام اجتماعی بوده است. تاثیر شبکه های اجتماعی مجازی بر جنبش سیاسی مصر در سال 2011 از طرفی دولت ها با فیلترینگ شبکه های اجتماعی مانع دسترسی کاربران به طور آزاد از این فضا شدند اما انتقال محتوای این فضا به کشورهای دیگر امکان دسترسی به این شبکه ها را دارا بودند. دسترسی سریع و هزینه حداقلی به اطلاعات آنلاین بارزترین ویژگی فضای سایبر است. مهمترین دلیل های کاربرد وسیع شبکه های اجتماعی، فضا و رسانه های مجازی در جنبش های منطقه : «"وینتون سرف" خالق نت معقتد است: «میل به ارتباط و تعامل بیشتر در فضای مجازی باعث شد که متخصصان این فضا را عین فضای واقعی شبیه سازی کنند»، شبکه های اجتماعی هم بر اساس همین نیاز سنجی فضای واقعی را شبیه سازی می کنند و با توجه به تکنولوژی و ارتباطات بیشتر این فضا دوستانه تر و با کیفیت و گسترش بیشتر انجام می شود؛ طبق نظریه 6 درجه ای ارتباطات: انسان ها ی همه دنیا تنها با 6 رابطه در ارتباط با یکدیگر هستند. البته الان در فیس بوک، مارک زاکربرگ معتقد است با 12 ارتباط همه کاربران فیس بوک را به هم متصل کرده است. این ویژگی فضای مجازی است که جامعه شناسی فرد محور به جامعه شناسی شبکه محور تبدیل می شود و آدم ها، تعاملات، ویژگی ها و فرهنگ ها در روابط افراد و مبتنی بر ارتباط شبکه ای دیده و بررسی می شود». تاثیرات شبکه های اجتماعی مجازی در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال 2012 تاثیرات شبکه های اجتماعی مجازی در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال 2012 طبق گزارشی که از مرکز تحقیقاتی پیو از مشارکت‌های مدنی در اینترنت و آمریکا منتشر شده، آمده است: استفاده از رسانه‌های اجتماعی در حال تبدیل شدن به یک ویژگی از تعاملات سیاسی و مدنی برای بسیاری از آمریکایی‌ها است. 60 درصد از بزرگسالان آمریکایی از رسانه‌های اجتماعی از جمله فیس بوک و توییتر استفاده می‌کنند و از این کاربران 66 درصد فعالیت سیاسی یا اجتماعی را از طریق این کانال‌های ارتباطی انجام می دهند. این تحقیقات از 16جولای 2012 شروع و در ۷ آگوست این سال پایان یافت. تحقیقات به صورت پرسشنامه هایی از طریق تلفن همراه، تلفن ثابت و شبکه‌های اجتماعی مانند فیس بوک، توییتر و گوگل پلاس به دو زبان انگلیسی و اسپانیایی انجام شده است. تعداد افرادی که در این تحقیق شرکت کردند عبارتند از: 323 نفر کاربران سنین 18 تا 29سال در رسانه های اجتماعی 388نفر کاربران سنین 30 تا 49 سال در رسانه های اجتماعی 323 نفر کاربران سنین 50تا 64 سال در رسانه های اجتماعی 167نفر کاربران سنین بالای 65 سال در رسانه های اجتماعی میزان استفاده آمرکایی ها از شبکه های اجتماعی مجازی در فعالیت های مدنی تاثیرات شبکه های اجتماعی مجازی در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال 2012 تاثیر شبکه های اجتماعی مجازی بر افکار عمومی پریس و همکارانش طی مطالعاتی که در سال 2005 داشته اند دریافتند: کاربران با انگیزه های گوناگون عضو شبکه های اجتماعی مجازی می شوند و این شبکه ها کارکردهای مختلفی در ارتباط با زندگی افراد دارد. پریس معتقد است: «درک افراد از جامعه مجازی به نیازهای ویژه و زمینه ای بستگی دارد به گونه ای که تعدادی صمیمیت، اطمینان بخشی از گپ زدن و کمک کردن افراد به یکدیگر و برخی کاربران نیز توطئه براندازی، رفتار جنایی و تجاوزگرانه به حریم خصوصی را از این فضا می بینند، هم چنین ویژگی های مشترکی بین کاربران وجود دارد علایق و نیازهای مشترک، حضور مداوم، دسترسی مشترک به منابع، معاوضه متقابل اطلاعات و حمایت و خدمات در بین اعضا مشترک است». تاثیر شبکه های اجتماعی مجازی بر افکار عمومی تاثیر شبکه های اجتماعی مجازی بر افکار عمومی دکتر پوری نیز در مورد کارکرد های مختلف این شبکه ها معتقد است: میزان فرصت و تهدید شبکه های اجتماعی یکسان است. همان طوری که در جامعه واقعی مجرمان و خلاف کاران هستند طبیعی است میان یک میلیارد کاربر، بیگانه، جاسوس و... نیز وجود داشته باشد. هم اکنون اولویت ها به سمت واقعی شدن پیش می رود، در گذشته بیشترین کسانی که در چت روم حضور داشتند نام هایشان غیر واقعی بود اما کاربران در فضای موجود به دلیل حفظ ارتباط با دوستان و هم نوعان خود مجبور به معرفی واقعی خود هستند. علاوه بر این، فضای مجازی به دلیل برخورداری از محدودیت های کمتر در مقایسه با فضای واقعی آزادی های بیشتری برای نشان دادن درون واقعی انسان ها مهیا کرده است؛ البته طبق فتوای مقام معظم رهبری نیز فعالیت در این فضا در صورتی که کسی منکری انجام ندهد یا نظام را متضرر نکند خالی از اشکال است. این شبکه ها به ویژه فیس بوک در ذات خود یک سایت سیاسی نیست بلکه یک شبکه اجتماعی کاملا کاربر محور است که مخاطب در آن تولید محتوا می کند. نگاه به سایت های اجتماعی باید یک نگاه مردم محور باشد زیرا کاربر محور است و رهبران فکری بر خلاف رسانه های یک سویه در این فضا نقشی ندارند بلکه مدیریت و تولید محتوا عامل جهت دهی افکار عمومی است. : این شبکه های اجتماعی نیستند که به افکار عمومی جهت می دهند بلکه تولید محتوا است که قدرت جذب دارد. در واقع کسانی که تولید محتوای بیشتری دارند به افکار عمومی جهت می دهند در حالی که متاسفانه با شرایط کنونی دسترسی به اطلاعات در این فضا در کشور ما نامتوازن است و لازمه موفقیت در این حوزه فراهم شدن بستر مناسب است که هم اکنون نه تنها از این موقعیت برخوردار نیستیم بلکه جانشینی برای آن نیز وجود ندارد! خوشبختانه با تمهیداتی که شورای عالی فضای مجازی اندیشیده به سمتی حرکت می کنیم که این محدودیت ها با گذر زمانی که نامعلوم است کمتر شود. می‌توان به جای فیلترینگ شبكه‌های اجتماعی مجازی مانند فیس بوك، محتوا را مدیریت كرد، ما در ایران اگر بخواهیم از نظام جمهوری اسلامی در سطح جهانی دفاع كنیم، قابلیت رسانه‌ای لازم را نداریم و همین باعث می‌شود كسانی كه خارج از ایران به این شبكه‌ها دسترسی دارند، به راحتی تبلیغات ضد ایران را ترویج كنند. محدودیت ها و فیلترینگ ها تا حدودی ما را از مضرات این حوزه دور نگه می دارد اما این محدودیت ها قطعی نیستند و کاربران توان عبور از آنها را دارند. این فعال رسانه ای با اعتقاد به نقش اين شبكه‌ها در حوزه بیداری اسلامی و انسانی، بر اهمیت شبكه‌های اجتماعی مجازی در شكل‌دهی به افكارعمومی تأكید کرده و گفته است: طراحی نمونه‌های بومی این شبكه‌ها و حمایت از آنها، برای ترویج اندیشه امام و انقلاب اسلامی در فضای بیداری اسلامی لازم است. نتیجه رشد روز افزون تکنولوژی خواه ناخواه زندگی واقعی ما را با دنیای مجازی گره زده است. میزان علاقه مندی و حضور کاربران ایرانی در شبکه های اجتماعی فضای مجازی برای کسب اطلاعات و اخبار تا حدودی نشان دهنده اقناع نشدن این قشر از رسانه های داخلی است. منابع بشیر، حسن و افراسیابی، محمد صادق،کارکرد رسانه های اجتماعی در ایران فصلنامه رسانه ش:83 پاییز و زمستان 89 گوهری مقدم ابوذر و دهقانی محمد آبادی محمد صادق، تاثیر رسانه های مجازی بر جنبش اشغال وال استریت فصلنامه رسانه ش 84 سال 90 ضیایی پرور حمید و عقیلی سید وحید، بررسی نفوذ شبکه های اجتماعی مجازی در میان کاربران ایرانی، فصلنامه رسانه ش: 80 زمستان 88 رضا، آمنه، رسانه های اجتماعی(1391): http://socialmedia.ir/social-media/social-media-political-voting.html خبرگزاری تقریب(1390): http://www.taghribnews.com/vdchxvn6.23nz-dftt2.html

 

+ نوشته شده در  دوشنبه بیستم مهر ۱۳۹۴ساعت 13:58  توسط لیلا - دانشجو90238055220236   |